خاتم کاری یا خاتم سازی، هنری است که با مثلثهای کوچک یا چند ضلعی های منظم خلق میشود. جنس این اشکال هندسی از مواد گوناگونی نظیر چوب، استخوان و فلزات است. از انواع چوب شامل چوب های گردو، آبنوس، عناب، نارنج، کبوده و … انواع استخوان مانند استخوان عاج فیل، استخوان شتر و … و نیز مفتول های فلزی مثل: برنج، آلومینیوم و بعضا نقره و همچنین از سریشم و لاک نیز به عنوان مواد و مصالح اولیه در ساخت خاتم کاری نام برد.
مراحل ساخت خاتم، سخت و طولانی است و خاتم کاری مراحل مختلفی دارد. برای مثال، در مرحله تهیه قطعات منظم هندسی، ابتدا انواع چوبها و استخوانها را که رنگهای مختلفی دارند، با وسایل ویژهای به طول سی سانتیمتر و با قطرهای یک تا دو و نیم میلیمتر(معمولاً به صورت مثلث) میبرند. با مفتولهای فلزی نیز این اشکال هندسی را میسازند. سپس با دقت و مهارت و حوصله، بر اساس طرح از پیش مشخص شده و به وسیله چسب(سریشم) در کنار هم چسبانده میشوند و با نخ محکم بسته میشوند. به این قطعه«پره» میگویند. این کار ادامه دارد و با چسباندن پرهها در کنار هم تکرار میشود تا در نهایت و پس از مراحلی چون پرس و لاک و صیقلی کردن، طرح و شکل مورد نظر ساخته میشود و روی ظروف و اشیا به کار گرفته میشود و محصولات خاتم کاری ساخته میشود.
شرایط و ضوابط:
قطع کار (اندازه اثر): حداقل 20*20 حداکثر 100*100 سانتیمتر
اصل فایل آثار با وضوح (رزولوشن) حداقل 300 dpi
استفاده از قاب شیشه ای مجاز نمی باشد.
برای هر اثر ارسالی، لازم است تاریخ خلق اثر، «شناسنامه کامل خالق آن» نوشته، حک یا نصب گردد (از نوشتن و یا علامت زدن روی اصل اثر به صورت مستقیم خودداری شود).
لازم است آثار ارسال شده، در همان سال تحصیلی خلق شده باشند، آثار ارسالی سالهای گذشته داوری نخواهند شد.
چنانچه در هر مرحله هویت اثر با صاحب اثر توسط داوران احراز نشود، دانشآموز مربوطه از آن مرحله حذف خواهد شد.
لازم است در هنرهای دستی و تجسمی، به مسائل فرهنگی، تاریخی، حماسی، آداب، سنن، مشاهیر و مفاخر منطقه پرداخته شود و از انتخاب آثار هنری مغایر با اهداف آموزشی و تربیتی پرهیز شود.
